ورود

ورود به بخش ارسال محتوا

نام کاربری *
رمز عبور *
به خاطر سپردن من

      در هشتادمین گزارش از سلسله گزارش­های پایش تحولات تجارت جهانی، مطابق معمول گلچینی از تحولات اخیر در دو لایه جهانی و منطقه­­ ای محیط ژئواکونومیک ایران و خلاصه ­ای از آخرین گزارش­ها و انتشارات بین ­المللی در قالب بخش پژوهش­ها و کتاب­های تازه، ارائه شده است.

اخیرا دون گریوز، معاون وزیر بازرگانی آمریکا، در سخنرانی کلیدی خود در مراسم تشکیل شورای ملی تجارت خارجی برای امنیت ملی و رقابت‌پذیری، بر اهمیت همکاری بخش خصوصی و دولت برای مقابله با چالش‌های امنیت ملی تأکید کرد. گریوز با اشاره به آسیب‌پذیری‌های آشکارشده‌ی ناشی از همه‌گیری کووید-۱۹، تغییرات اقلیمی، تهاجم رژیم‌های خودکامه و رقابت فناوری، مدعی شد که جهان در نقطه عطف بحرانی در امنیت ملی قرار دارد. وی افزود که بخش خصوصی نقش حیاتی در رسیدگی به این چالش‌ها ایفا می‌کند. در تلاشی دیگر برای مهار روسیه، رییس جمهور آمریکا در واکنش به تلاش‌های مداوم این کشور به منظور دور زدن تحریم‌ها حکم اجرایی را صادر کرد که برای شرکت هایی که در فعالیت‌های مرتبط با مجتمع نظامی-صنعتی روسیه مشارکت دارند، تحریم‌های ثانویه جدیدی تعبیه شده است. این حکم، کلیه اتباع آمریکایی را ملزم به مسدودسازی هرگونه دارایی یا منافع مشترک با این شرکت ها کرده و آنان را از هرگونه معامله با آن شرکت ها منع می کند.

    پیش‌بینی ها از رشد اقتصادی چین در سال ۲۰۲۴، کاهش شدید درآمدهای انرژی روسیه   و گسترش روابط تجاری برزیل و روسیه به رغم تحریم‌های غرب از دیگر تحولات مهم بین المللی است.

  در بخش تحولات منطقه ترکیه سردمدار تحرکات در منطقه است. از رشد چشمگیر روابط تجاری با آذربایجان  ، تقویت روابط تجاری با آفریقا تا خبر   موفقیت در صادرات محصولات کشاورزی همه نشان از عزم جدی این کشور برای نقش آفرینی موثر در منطقه دارد. از سوی دیگر داده‌های جدید سازمان آمار ترکیه نشان می‌دهد که صادرات این کشور به عراق در یازده ماه سال 2023 با کاهش 9 درصدی نسبت به مدت مشابه در سال 2022 مواجه شده است. در مقابل، صادرات عراق به ترکیه در یازده ماه سال 2023 با افزایش 2.5 درصدی نسبت به مدت مشابه در سال 2022 مواجه شده است. یکی از دلایل کاهش صادرات ترکیه به عراق، افزایش هزینه‌های حمل و نقل بین‌المللی است. از جمله دلایل افزایش صادرات عراق به ترکیه، یکی بالا رفتن قیمت نفت در بازارهای جهانی و درآمد بیشتر عراق از فروش نفت به ترکیه و دیگری بهبود روابط سیاسی دو کشور است. وزارت صنعت و تجارت افغانستان نیز اعلام کرد که در سال ۲۰۲۳ میلادی، تجارت میان افغانستان و ترکیه به ارزش ۱۰۰ میلیون دلار بوده است که از این رقم، ۲۳ میلیون دلار آن صادرات افغانستان بوده است. در همین راستا، معاون اداری ریاست‌الوزرا افغانستان در دیدار با بازرگانان و سرمایه‌گذاران ترکیه بر توسعه تجارت و سرمایه‌گذاری میان دو کشور تاکید کرد.

  امضا توافقنامه همکاری انرژی میان ترکمنستان و امارات متحده عربی،   افزایش قابل توجه جذب سرمایه‌گذاری خارجی مستقیم در عربستان سعودی   و تلاش عراق برای تبدیل شدن به هاب ترانزیت داده در منطقه از دیگر اخبار مهم است.

در بخش داده های تازه گزارش جدید و مفصل آنکتاد تحت عنوان "وضعیت اقتصادی جهان و چشم انداز سال ۲۰۲۴" یافته‌های کلیدی متعددی را در مورد چشم‌انداز اقتصادی جهان برجسته کرده است. همچنین گزارش چشم‌انداز اقتصاد جهانی که اخیرا از سوی بانک جهانی منتشر شده نکات مهمی در مورد چشم انداز اقتصادی خاورمیانه و شمال آفریقا ارائه داده است.

گزارش "فناوری تجارت: کاتالیزور نوآوری مجمع جهانی اقتصاد که اخیرا منتشر شده است نیز به چند نکته کلیدی در مورد آینده فناوری تجارت و پتانسیل آن برای تحول تجارت جهانی اشاره می کند.

    مرکز پژوهش ­های اتاق ایران تهیه و انتشار سلسله گزارش ­های "پایش تحولات تجارت جهانی" را با هدف بررسی رویدادهای کلیدی در محیط ژئواکونومیک ایران، در دستور کار قرار داده است. در این گزارش ­ها مسائل مهم روز از منظر تاثیرگذاری بر دیپلماسی اقتصادی و موقعیت ژئواکونومیک ایران مورد بحث و بررسی قرار می ­گیرند.

در چهل و دومین گزارش از این سلسله گزارش­ ها، گلچینی از تحولات اخیر در دو لایه جهانی و منطقه ­ای محیط ژئواکونومیک ایران ارائه شده و آخرین روندها و پیش­بینی ­های اقتصادی تهیه شده توسط بزرگ ­ترین نهادهای اقتصادی بین ­المللی، در قالب داده­ های تازه مورد واکاوی قرار گرفته­ اند.

در بخش تحولات جهان، حرکت   آمریکا در مسیر اعمال تحریم‌ های ثانویه علیه روسیه مورد توجه قرار گرفته است. برخلاف تصورات اولیه، تحریم ‌ها آن‌گونه که تصور می ‌شد به اقتصاد روسیه آسیب نزده است. بعلاوه روسیه بر تلاش ‌های خود برای دورزدن تحریم‌ها افزوده و در این میان به‌ ویژه بر متحدین آمریکا همچون ترکیه، امارات و هند تکیه کرده است. در حال حاضر از یک‌ سو تحریم ‌ها، کارایی لازم را ندارد و از طرف دیگر برای اعمال سفت ‌و سخت تحریم‌ ها، غرب باید با متحدین خود وارد چالش شود. در همین حال رئیس‌جمهور روسیه در دیدار با همتای چینی در اجلاس اخیر سازمان همکاری شانگ های از افزایش تجارت با چین به 200 میلیارد دلار در سال جاری خبر داد. تحریم ‌های شدید غرب علیه روسیه، چین را به مهم ‌ترین شریک تجاری این کشور بدل کرده است. شریکی که حدود 30 درصد از کل تجارت خارجی روسیه را در دست دارد. در خبری دیگر وزارت اقتصاد آلمان اخیراً اعلام کرد که برلین کنترل زیرمجموعه‌های آلمانی شرکت ‌های بزرگ نفتی روسیه، را در دست گرفته و آنها را به مدت شش ماه تحت مدیریت دولت این کشور قرار می ‌دهد. مقامات آلمانی، دلیل این اقدام را اطمینان از بهره ‌برداری از سه پالایشگاه نفت روسنفت برشمرده است. پس از اینکه ارائه ‌دهندگان خدمات مهم، بیمه‌ گران و بانک‌ها از همکاری با شرکت روسی خودداری کردند، تداوم فعالیت این پالایشگاه‌ ها به خطر افتاده است.

  در تحولات منطقه ‌ای   تلاش اردوغان برای پیروزی در انتخابات بعدی از جمله اخبار مهم منطقه است. با وجود آنکه ترکیه تنها شریک گفتگوی سازمان همکاری شانگ های است و حتی عضو ناظر نیز محسوب نمی‌ شود اما در اجلاس اخیر سازمان همکاری شانگهای در بالاترین سطح، شرکت کرد. رجب طیب اردوغان از این اجلاس به‌عنوان فرصتی برای رایزنی با کشورها در جهت کاهش بحران اقتصادی این کشور بهره برد. تمرکز اردوغان در این اجلاس بر رایزنی با پوتین برای شکل‌دهی به قراردادهای جدید در حوزه انرژی با هدف کاهش کسری تراز تجاری این کشور بود. "برنامه جامع توسعه همکاری بین جمهوری آذربایجان و جمهوری قزاقستان برای سال‌های 2026-2022" از دیگر موضوعات مهم منطقه است. محور اصلی همکاری دو کشور در حمل ‌و نقل و لجستیک، استفاده از کریدور میانی یا کریدور کاسپین و ادغام مسیر چندوجهی زنگزور در آن است. روشن است که پیشرفت این کریدور و تبدیل‌شدن آن به مسیر اصلی حمل ‌و نقل کالا در پهنه اوراسیا علیه منافع ژئواکونومیک ایران است.

امارات اما خبرسازترین کشور منطقه در هفته اخیر بود. سفیر اسرائیل در امارات، مدعی است که تجارت بین دو کشور در سه سال آینده به 5 میلیارد دلار خواهد رسید و دو طرف امیدوارند در پیامد امضای موافقت‌نامه تجارت آزاد در ماه می 2022، تجارت طرفین به‌سرعت روبه‌رشد رود و در 2030 به 10 میلیارد دلار افزایش یابد.   سرمایه ‌گذاری شرکت آمازون در امارات و رو نمایی وزیر امور آینده امارات متحده عربی از استراتژی کلان موسوم به "پروژه‌های 50" با هدف تبدیل این کشور به یک قطب جهانی در 50 سال آینده از دیگر رخدادهای مرتبط با این کشور است. دولت مصر اخیراً از تصمیم خود برای انتشار اوراق قرضه به واحد پول چین، یوآن، خبر داد. اگرچه هنوز یوآن برای تبدیل‌شدن به رقیب تمام‌عیار دلار راه درازی در پیش دارد اما سرعت بین‌المللی شدن این ارز، قابل‌توجه است.

  در بخش داده‌ های تازه، صندوق بین ‌المللی پول   پیامدهای کاهش صادرات گاز روسیه بر اقتصاد اروپا را بررسی کرده است. مطابق این مطالعه کشورهای اروپای شرقی به‌ شدت از این امر متأثر می‌ شوند، اما کشورهایی مانند سوئد تأثیر پذیری چندانی ندارند. داده‌ های تازه آنکتاد نشان از برتری آشکار آسیا در تجارت دریایی دارد. سهم 60 درصدی این منطقه در بارگیری و سهم 40 درصدی آن در تخلیه کالا به‌خوبی موقعیت برتر آن را نشان می‌ دهد. به‌ویژه در مقایسه با سهم کمتر از 20 درصدی کانون‌های سنتی تجارتی یعنی آمریکا و اتحادیه اروپا. داده‌های جدید دولت چین نشان می‌ دهد که محرک‌ های توسعه جدید به طور فزاینده ‌ای در رشد اقتصادی چین نقش ‌آفرینی می ‌کنند. این شاخص سال 2014 را به‌ عنوان سال پایه قرار داده و 100 امتیاز را به‌ عنوان ارزش پایه به همراه پویایی صنایع جدید و اشکال و مدل‌ های جدید کسب ‌و کار را درکنار زیر شاخص‌ هایی که اقتصاد اینترنتی، قابلیت نوآوری، پویایی اقتصادی، سطح دانش و ارتقای صنعتی است را پوشش و سنجش قرار می ‌دهد.


تعداد کل مطالب: 1106

تعداد مطالب يک هفته گذشته: 5

تعداد مطالب امروز: 0
Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account